Membantu Ibu Bapa Tanpa Menjejaskan Simpanan Persaraan Sendiri

Kira-kira 8.4% rakyat Malaysia berusia 65 tahun ke atas, meningkat daripada 8.0% setahun sebelumnya, menurut anggaran penduduk 2026 dari Jabatan Perangkaan Malaysia (DOSM). Mereka yang berusia lewat 30-an atau dalam lingkungan 40-an boleh tergolong dalam generasi sandwic. Ini kerana, mereka perlu membantu ibu bapa yang sudah bersara dan dalam masa yang sama perlu membayar pinjaman rumah serta membesarkan anak.

Kami mendapatkan pandangan Goh Chee Keong, CFP®, seorang perancang kewangan berlesen, tentang cara menjaga ibu bapa tanpa menjejaskan masa depan kewangan sendiri. Beliau mempunyai pengalaman lebih 19 tahun dan merupakan ahli Persatuan Perancangan Kewangan Malaysia (FPAM).

Fahami Kedudukan Kewangan Sendiri Dahulu

Menurut Goh, mereka yang membantu ibu bapa sambil menanggung anak kerap terlepas pandang  dalam mengakses  situasi kewangan keluarga secara menyeluruh. Beliau mengibaratkan perancangan kewangan seperti GPS yang hanya boleh menentukan laluan selepas mengetahui lokasi permulaan anda.

Beliau menyarankan supaya anda merekod pendapatan, hutang serta perbelanjaan yang sudah ditanggung untuk ibu bapa dan anak. Apabila semuanya disenaraikan dalam satu halaman, lebih mudah untuk melihat berapa banyak yang anda mampu bantu dan perbelanjaan mana yang mungkin perlu dikurangkan.

Sering Terlepas Pandang Kos Penjagaan Jangka Panjang

Bil perubatan biasanya mudah diambil kira ketika menyenaraikan perbelanjaan. Namun, menurut Goh, kos penjagaan jangka panjang sering kali terlepas pandang. Ini termasuk keperluan selepas keluar hospital, seperti fisioterapi, ubat-ubatan dan pengubahsuaian rumah.

Bapa Goh sendiri pernah mengalami serangan jantung dan strok. Keluarganya perlu mempertimbangkan keperluan katil hospital dan tangki oksigen di rumah, serta keperluan mengupah penjaga sepenuh masa. Semua ini tidak dijelaskan dalam bil hospital, tetapi tetap perlu dibayar.

Rancang Kos Pengajian Universiti Anak Juga

Keluarga sering menganggarkan kos pendidikan anak terlalu rendah. Yuran pengajian hanyalah sebahagian daripadanya. Apabila anak masuk universiti, kos penginapan dan perbelanjaan harian juga perlu ditanggung. Goh menyarankan agar setiap perbelanjaan disenaraikan supaya anda tahu berapa banyak wang yang diperlukan bagi setiap satu. Dengan membuat kira-kira ini sekarang, lebih mudah untuk menentukan berapa banyak yang anda mampu beri kepada ibu bapa.

Tanya Ibu Bapa Apa Yang Mereka Mahukan

Kos penjagaan banyak bergantung pada kehendak ibu bapa, jadi anda perlu tanya mereka sendiri. Menurut Goh, perbualan ini mungkin terasa kekok kerana wang ialah topik yang sensitif. Daripada terus bertanya berapa banyak wang yang mereka ada, beliau akan bertanya bagaimana mereka mahu menjalani kehidupan selepas bersara. Beliau juga bertanya bagaimana mereka mahu dijaga sekiranya keadaan kesihatan berubah.

Adakah mereka lebih selesa tinggal di rumah dengan bantuan penjaga, atau berpindah ke kediaman warga emas? Menurut beliau, kos kediaman warga emas boleh mencecah RM10,000 hingga RM20,000 sebulan, jadi pilihan mereka akan memberi kesan yang besar terhadap bajet.

Nasihat beliau, fahami dahulu kehendak ibu bapa sebelum melihat baki akaun bank mereka. Jika anda mempunyai adik-beradik, libatkan mereka dari awal supaya semua dapat mendengar sendiri kehendak ibu bapa.

Tetapkan Bajet Bulanan Untuk Ibu Bapa

Jika anda sudah tahu bagaimana ibu bapa mahu menjalani persaraan, lebih mudah untuk anda faham perbelanjaan yang mereka harapkan untuk anda tanggung. Dari situ, anda perlu menetapkan had bantuan. Menurut Goh, menetapkan had jumlah wang untuk ibu bapa mungkin kedengaran kejam, dan perasaan ini adalah biasa dalam keluarga Asia. Jadi, beliau mencadangkan supaya anda mengubah cara perkara ini disampaikan. Daripada mengatakan anda tidak mampu membantu, beritahu mereka bahawa anda mahu terus menjaga mereka. Kemudian, tanya bagaimana cara mereka mahu dijaga.

Selepas itu, tetapkan jumlah bulanan yang anda mampu dan susun perbelanjaan mengikut bajet tersebut. Selepas ibu Goh bersara dan bil perubatannya meningkat, beliau dan adik-beradik berbincang supaya ibu mereka menggunakan perkhidmatan kesihatan kerajaan dan tidak bergantung sepenuhnya pada hospital swasta. Menurut beliau, mereka mampu membayar rawatan swasta, tetapi mahukan cara penjagaan yang mampu mereka tanggung untuk jangka panjang. Hospital swasta masih menjadi pilihan ketika kecemasan.

Goh tidak menetapkan satu kadar yang mesti diikuti kerana jumlah yang sesuai bergantung pada pendapatan, masa dan tanggungjawab masing-masing. Kemampuan seseorang yang bujang tanpa anak tentu berbeza daripada individu yang sudah berkahwin dan mempunyai dua anak. Sebagai panduan awal, beliau mencadangkan pembahagian pendapatan bulanan seperti berikut.

Kegunaan Wang	Bahagian Pendapatan	Jika Pendapatan RM5,000 Sebulan
Keperluan asas	Kira-kira 50%	RM2,500
Ibu bapa	10% hingga 15%	RM500 hingga RM750
Anak-anak	10% hingga 15%	RM500 hingga RM750
Simpanan kecemasan dan masa depan sendiri	10% hingga 15%	RM500 hingga RM750
Wang tambahan untuk menampung kekurangan	Kira-kira 5%	RM250

Nilai dalam lajur RM5,000 ialah pengiraan kami berdasarkan peratusan yang beliau cadangkan. Oleh sebab sesetengah bahagian bajet menggunakan kadar antara 10% hingga 15%, jumlah keseluruhannya ialah antara RM4,250 hingga RM5,000. Jika pembahagian ini tidak sesuai dengan situasi anda, ubah mengikut komitmen sendiri. Tujuannya adalah untuk membantu ibu bapa tanpa perlu berhutang atau menggunakan simpanan untuk masa depan anda.

Pembahagian Tanggungjawab Adik-Beradik Yang Adil Tidak Semestinya Sama Rata

Anda tidak perlu menanggung semua kos seorang diri. Jika anda mempunyai adik-beradik, Goh menjelaskan bahawa pembahagian yang adil tidak semestinya perlu sama rata. Beliau memberikan contoh tiga orang anak dewasa yang masing-masing berpendapatan RM14,000, RM6,000 dan RM4,000.

Jika kos dibahagikan sama rata, anak yang berpendapatan paling rendah akan rasa paling terbeban. Adik-beradik tersebut juga mungkin sudah menyumbang masa dengan membawa ibu bapa ke janji temu atau menyediakan makanan. Beliau menyifatkannya sebagai kerja penjagaan tanpa bayaran, dan masa yang diluangkan itu juga patut diambil kira sebagai sumbangan yang mempunyai nilai kewangan.

Semak Bantuan Kerajaan Sebelum Menggunakan Simpanan

Jumlah yang perlu anda tanggung setiap bulan mungkin lebih rendah jika ibu bapa layak menerima bantuan kerajaan. Goh menyarankan supaya anda menyemak bantuan ini sebelum mengurangkan simpanan persaraan atau perlindungan insurans. Bantuan Warga Emas memberikan RM600 sebulan kepada warganegara berusia 60 tahun ke atas yang memenuhi syarat kelayakan, termasuk syarat pendapatan berdasarkan Pendapatan Garis Kemiskinan miskin tegar semasa. Untuk memohon, kunjungi pejabat JKM terdekat dengan membawa dokumen yang diperlukan, termasuk bukti pendapatan dan alamat.

Jika anda membayar kos rawatan atau penjagaan ibu bapa, LHDN turut menyediakan pelepasan cukai sehingga RM8,000, tertakluk pada syarat. Kedua-duanya antara manfaat kerajaan yang boleh dituntut selepas usia 60 tahun yang telah kami senaraikan. Sahkan kadar dan syarat kelayakan terkini dengan JKM dan LHDN sebelum memohon.

Bila Wajar Menggunakan Simpanan KWSP

Jika kos keperluan ibu bapa melebihi bajet yang dirancang, simpanan KWSP mungkin kelihatan seperti jalan paling mudah. Sebelum menggunakannya, Goh mengingatkan bahawa KWSP disediakan untuk persaraan anda sendiri. Fikirkan dahulu sama ada pengeluaran itu benar-benar perlu dan sama ada anda mempunyai pilihan lain. Antaranya, berkongsi kos dengan adik-beradik. Jika ibu atau bapa memerlukan pembedahan kecemasan, beliau menganggap pengeluaran itu munasabah.

Selepas itu, rancang untuk membina semula simpanan KWSP melalui caruman sukarela, kerana wang tersebut perlu menampung kehidupan anda apabila bersara. Bagi ahli berusia bawah 55 tahun, caruman ini dibahagikan kepada Akaun Persaraan (75%), Akaun Sejahtera (15%) dan Akaun Fleksibel (10%). Jadi, hanya 10% daripada caruman tersebut masuk ke Akaun Fleksibel, bukannya keseluruhan wang yang dicarum.

Jika anda kurang pasti tentang kegunaan setiap akaun, baca penerangan tentang cara simpanan KWSP berfungsi.

Tanda-Tanda Bantuan Kepada Keluarga Sudah Melebihi Kemampuan

Goh menyenaraikan tiga tanda yang boleh membantu anda mengenal pasti apabila komitmen keluarga sudah melebihi kemampuan kewangan.

1. Baki hutang kad kredit yang dibawa dari bulan ke bulan, atau pinjaman peribadi yang diambil untuk membayar perbelanjaan keluarga seperti majlis perkahwinan atau pengubahsuaian rumah. Bayaran mungkin terasa mampu ditanggung selagi anda masih mempunyai pendapatan, tetapi beliau meminta anda memikirkan apa yang akan berlaku jika pendapatan terhenti. Pelan beli sekarang, bayar kemudian (BNPL) juga boleh membuatkan masalah ini sukar disedari kerana setiap ansuran, seperti “cuma lima ringgit sebulan” mungkin nampak kecil.
2. Menggunakan simpanan persaraan atau dana kecemasan untuk membayar perbelanjaan harian. Wang itu disediakan untuk kecemasan dan kehidupan pada masa depan. Jika anda perlu menggunakannya setiap bulan, bajet anda perlu diubah.
3. Meminjam daripada ibu bapa atau saudara-mara. Jika wang anda tidak cukup, meminjam untuk terus memberikan bantuan pada kadar yang sama hanyalah menangguhkan masalah.

Jika anda mengalami mana-mana tanda ini, beliau menyarankan supaya anda berbincang dengan perancang kewangan untuk menyemak kedudukan kewangan sendiri.

Goh turut menjelaskan bahawa media sosial boleh mendorong anda berbelanja melebihi kemampuan apabila percutian dan makan mahal bersama ibu bapa dianggap perkara biasa. Jika anda mampu, tiada masalah. Jika tidak, beliau menasihatkan supaya keperluan asas didahulukan daripada kemewahan, sementara dana kecemasan dan simpanan persaraan sendiri terus disimpan.

Jaga Diri Sendiri Terlebih Dahulu

Apabila kami bertanya kepada Goh apa yang patut dilakukan terlebih dahulu dari segi kewangan oleh seseorang yang menjaga ibu bapa dan anak, nasihat beliau ialah jangan panik. Fahami dahulu situasi kewangan dan tanggungjawab anda, kemudian susun bajet yang mampu anda teruskan dalam jangka panjang.

Goh mengibaratkan tindakan menjaga diri sendiri dahulu seperti arahan keselamatan dalam kapal terbang. Anda perlu memakai topeng oksigen sendiri sebelum membantu orang di sebelah. Menurut beliau, itu bukan sikap mementingkan diri kerana jika anda tidak mampu mencari pendapatan, tiada lagi orang yang dapat menjaga ibu bapa atau anak anda. Beliau juga mengibaratkan perancangan kewangan seperti lidi yang memegang sandwic supaya isinya tidak terkeluar.

Mulakan dengan melindungi diri daripada perbelanjaan di luar jangkaan. Beliau menyarankan supaya anda menyemak insurans perubatan, perlindungan penyakit kritikal dan insurans hayat, serta menyediakan dana kecemasan untuk kos yang tidak dilindungi insurans. Jika sudah lama anda tidak menyemak perlindungan sendiri, anda boleh membandingkan pelan di halaman perbandingan kad perubatan.

Ikuti saluran WhatsApp rasmi kami untuk tip kewangan dan kemas kini terkini.