Ada keluarga yang memegang perintah nafkah Mahkamah Syariah tetapi bayarannya tertunggak sehingga bertahun-tahun. Kerajaan melalui Jabatan Kehakiman Syariah Malaysia (JKSM) sedang menyediakan cadangan pindaan undang-undang supaya tindakan lebih tegas boleh diambil terhadap pihak yang culas.
Pindaan ini belum berkuat kuasa. Buat masa ini, nafkah tertunggak dituntut melalui saluran sedia ada seperti Bahagian Sokongan Keluarga (BSK).
Pindaan Undang-Undang Tatacara Mahkamah Syariah Wilayah Persekutuan
Timbalan Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Hal Ehwal Agama), Marhamah Rosli, memaklumkan perkara ini di Dewan Rakyat pada 26 Oktober 2026, seperti dilaporkan Portal Berita RTM. Beliau menjawab soalan tambahan Ahli Parlimen Jasin, Zulkifli Ismail, tentang tindakan terhadap pihak yang sengaja melengahkan prosiding atau gagal mematuhi perintah nafkah Mahkamah Syariah.
Marhamah berkata kegagalan mematuhi perintah nafkah bukan perkara yang boleh dipandang ringan kerana ia merupakan ketidakpatuhan terhadap perintah mahkamah. JKSM sedang menyediakan cadangan pindaan undang-undang tatacara Mahkamah Syariah Wilayah Persekutuan. Tarikh ia akan dibentangkan belum diumumkan.
Pindaan inilah yang perlu anda pantau jika kes nafkah anda di Mahkamah Syariah Wilayah Persekutuan, iaitu di Kuala Lumpur, Putrajaya atau Labuan. Di negeri lain, kes anda tertakluk kepada enakmen negeri masing-masing. Sebagai contoh, pada Julai 2025, Exco Agama Islam dan Pembudayaan Inovasi Selangor, Dr Mohammad Fahmi Ngah, memaklumkan bahawa Selangor sedang meneliti pindaan Enakmen Undang-Undang Keluarga Islam (Negeri Selangor) 2003 untuk memperkemas penguatkuasaan perintah nafkah.
Potongan Gaji Dan Sita Harta Perlukan Perintah Mahkamah
Mahkamah boleh mengarahkan majikan memotong gaji pihak yang culas melalui perintah tahanan pendapatan. Mahkamah juga boleh menyita hartanya, atau menyekat akaun banknya melalui prosiding hiwalah. Pihak yang ingkar boleh dipenjarakan. Semua tindakan ini memerlukan perintah mahkamah dan tidak berlaku secara automatik, menurut laporan FMT.
Untuk mengesan pihak yang culas, JKSM berkongsi data dengan KWSP, PERKESO, LHDN dan Jabatan Pendaftaran Negara bagi mendapatkan status pekerjaan dan maklumat majikan terkini mereka. Jabatan Imigresen Malaysia pula membantu melaksanakan waran tangkap dan mengesan individu di luar negara, seperti dilaporkan Utusan Malaysia. BSK menyasarkan sekurang-kurangnya 75% kes tunggakan nafkah diselesaikan setiap tahun, kata Marhamah.
Bantuan Tanpa Bayar Balik Dan Semakan Rekod Nafkah Bakal Pasangan
JKSM juga sedang meneliti bantuan pendahuluan nafkah dalam bentuk wang yang tidak perlu dibayar semula oleh penerima yang layak.
“Walau bagaimanapun, bantuan tersebut tidak menggugurkan tanggungjawab pihak yang berwajib ataupun pihak yang diwajibkan membayar nafkah,” kata Marhamah.
| Perkara | Sekarang | Yang Dirancang |
| Bantuan kewangan sementara | Pendahuluan nafkah BSK, dikutip semula daripada pihak yang culas selepas tunggakan diperoleh melalui mahkamah | Penambahbaikan pendahuluan nafkah dan bantuan yang tidak perlu dibayar semula oleh penerima yang layak |
| Semakan rekod nafkah | Permohonan poligami dinilai dari segi kemampuan kewangan dan tanggungjawab nafkah pemohon | Semakan rekod pengabaian nafkah bakal pasangan melalui BSK, sebagai langkah pencegahan awal |
Laporan setakat ini tidak memperincikan syarat bantuan ini, perbezaannya dengan pendahuluan sedia ada, atau cara semakan rekod bakal pasangan akan dilaksanakan. Sementara menunggu, anda masih boleh memohon pendahuluan nafkah sedia ada melalui BSK.
SIS Forum Mahu Agensi Khas Untuk Tuntutan Nafkah
Klinik guaman Telenisa kendalian SIS Forum (Malaysia) merekodkan 1,000 kes nafkah anak antara 2016 dan 2025, iaitu 367 kes nafkah dan 633 kes tunggakan nafkah, lapor NST.
Pada 18 Jun 2026, SIS Forum berkata ia mahu merangka rang undang-undang persekutuan untuk menguatkuasakan hak nafkah wanita Muslim dan bukan Muslim. Kumpulan itu juga mahu kerajaan menubuhkan agensi baharu untuk membantu rakyat Malaysia, sama ada Muslim atau bukan Muslim, mendapatkan nafkah daripada bekas pasangan.
Cara Tuntut Nafkah Tertunggak Melalui BSK
Langkah di bawah untuk kes nafkah umat Islam, yang dikendalikan oleh BSK dan Mahkamah Syariah. Bagi pasangan bukan Islam, tuntutan nafkah dibuat di mahkamah sivil di bawah Akta Membaharui Undang-Undang (Perkahwinan dan Perceraian) 1976, seperti dijelaskan dalam rencana Utusan Malaysia.
Pastikan Anda Ada Perintah Nafkah Mahkamah Syariah
BSK menguatkuasakan perintah nafkah yang sudah dikeluarkan mahkamah, jadi anda perlu memegang perintah itu dahulu. Tanpa perintah, anda perlu memfailkan tuntutan nafkah di Mahkamah Syariah. Peguam syarie atau Jabatan Bantuan Guaman boleh membantu anda memfailkannya. Untuk mengetahui hak kewangan lain selepas bercerai, seperti nafkah idah dan harta sepencarian, baca panduan RinggitPlus tentang duit anda selepas bercerai mengikut undang-undang syariah.
Buat Aduan Kepada BSK Negeri Anda
Jika perintah sudah dikeluarkan tetapi bayaran tidak masuk, buat aduan kepada BSK di Jabatan Kehakiman Syariah negeri anda.
Portal MyGOV menjelaskan bahawa pegawai BSK akan mengadakan sesi runding cara antara anda dan pihak yang perlu membayar. Kes penguatkuasaan perintah difailkan di Mahkamah Syariah jika runding cara gagal, dan BSK menyediakan khidmat guaman syarie percuma untuk kes ini.
Di Dewan Negara pada 12 Mac 2026, Marhamah berkata proses penguatkuasaan melalui BSK bermula sebaik sahaja permohonan didaftarkan, seperti dilaporkan RTM. Pegawai BSK menjalankan siasatan dalam tempoh 60 hari untuk menilai kelayakan penerima dan mendapatkan maklumat kes. Permohonan kemudian dibawa kepada Jawatankuasa Akaun Amanah untuk kelulusan, yang lazimnya mengambil masa sekitar 14 hari, sebelum kes dibawa ke Mahkamah Syariah. Tempoh sebenar bergantung pada kerjasama semua pihak, termasuk kehadiran mereka ketika prosiding.
Pada sesi yang sama, Marhamah berkata pegawai BSK yang bertauliah peguam syarie boleh mewakili bekas isteri di Mahkamah Syariah. Antara tindakan yang boleh diambil ialah saman penghutang penghakiman, tahanan pendapatan, komital, sita dan jual, serta hiwalah. Beliau berkata 13,920 kes tunggakan nafkah melibatkan bekas isteri telah diselesaikan antara 2020 dan 2025.
Tanya BSK Tentang Pendahuluan Nafkah
Sementara kes sedang berjalan, tanya BSK sama ada anda layak menerima pendahuluan nafkah. BSK Perlis menyatakan jumlahnya mengikut perintah mahkamah dan dibayar untuk enam bulan sahaja. Tempoh dan syarat mungkin berbeza di negeri lain. Pendahuluan ini kemudian dikutip semula daripada bekas suami atau bapa, bukan daripada anda.
Bantuan Nafkah Rahmah Untuk Penduduk Selangor
Penduduk Selangor yang layak boleh memohon Bantuan Nafkah Rahmah di Jabatan Kehakiman Syariah Selangor (JAKESS). Bantuan sekali sahaja ini mempunyai peruntukan RM100,000 yang dianggarkan dapat membantu sehingga 50 keluarga, jadi semak dengan JAKESS sama ada permohonan masih dibuka. Syarat penuh ada dalam panduan RinggitPlus jika bekas suami culas bayar nafkah.
Tuntut Nafkah Sekarang, Pantau Pindaan Kemudian
Jika nafkah anda sudah tertunggak, jangan tunggu pindaan ini diluluskan. Daftarkan kes dengan BSK sekarang supaya siasatan dan permohonan pendahuluan boleh bermula lebih awal. Pada lawatan pertama, bawa salinan perintah mahkamah dan tanya terus sama ada anda layak menerima pendahuluan nafkah. Bagi kes di Mahkamah Syariah Wilayah Persekutuan, pantau bila cadangan pindaan dibentangkan dan sama ada ia terpakai kepada kes yang sedang berjalan.
Artikel ini untuk tujuan maklumat sahaja dan bukan nasihat guaman. Untuk kes anda sendiri, dapatkan nasihat daripada BSK negeri anda, Jabatan Bantuan Guaman atau peguam syarie.
Ikuti saluran WhatsApp rasmi kami untuk tip kewangan dan kemas kini terkini.
Seorang yang gemar menulis dan berkongsi idea. Minat terhadap perjalanan dan pengalaman baharu, serta menghargai keindahan dunia dari pelbagai perspektif. Sentiasa mencari inspirasi dalam perkara-perkara kecil di sekeliling.
