Perintah nafkah Mahkamah Syariah mewajibkan bekas suami membayar nafkah anak, dan dalam sesetengah kes, nafkah isteri atau bekas isteri. Panduan ini memberi tumpuan kepada bekas suami, tetapi isteri dalam perkahwinan poligami yang mempunyai perintah nafkah semasa juga boleh membuat aduan kepada BSK.
Nafkah yang sudah diperintahkan tetapi tidak dibayar menjadi tunggakan, dan anda berhak menuntutnya melalui mahkamah. Semasa kes berjalan, anda juga boleh memohon bantuan kewangan sementara.
Pastikan Anda Ada Perintah Nafkah Mahkamah Syariah
Hampir semua bantuan dalam panduan ini memerlukan perintah nafkah yang dikeluarkan Mahkamah Syariah. Perintah ini boleh meliputi nafkah anak, nafkah isteri, nafkah idah dan mutaah.
Jika belum ada perintah, failkan tuntutan nafkah di Mahkamah Syariah terlebih dahulu. Di Johor, contohnya, pengadu yang masih dalam prosiding tuntutan nafkah belum boleh didaftarkan di BSK, menurut kriteria pengadu Jabatan Kehakiman Syariah Negeri Johor.
BSK Uruskan Kes Nafkah Yang Tidak Dibayar
Bahagian Sokongan Keluarga (BSK) ditubuhkan di bawah Jabatan Kehakiman Syariah Malaysia (JKSM) khusus untuk menangani perintah nafkah yang tidak dipatuhi. Pegawainya ada di setiap negeri, biasanya di pejabat Jabatan Kehakiman Syariah negeri anda. Di Selangor, BSK beroperasi di Jabatan Kehakiman Syariah Selangor (JAKESS).
BSK di setiap negeri berada di bawah JKSM, tetapi sesetengah syarat dan prosedur mungkin berbeza antara negeri. Contoh dalam panduan ini diambil daripada BSK di beberapa negeri, jadi semak dengan BSK negeri anda sebelum memohon.
Menurut JKSM, pegawai BSK boleh memberi anda khidmat nasihat dan menjalankan sesi rundingcara supaya anda dan bekas suami bersetuju tentang bayaran nafkah. BSK juga membantu menyelaraskan penguatkuasaan perintah antara negeri, dan menyalurkan pendahuluan nafkah. Pegawai BSK boleh mewakili anda di Mahkamah Syariah dalam prosiding penguatkuasaan seperti saman penghutang penghakiman dan hiwalah, dan perkhidmatan BSK adalah percuma.
Bila Anda Boleh Buat Aduan Kepada BSK
BSK Jabatan Kehakiman Syariah Negeri Perlis menerima aduan dalam tiga situasi.
Pertama, bekas suami tidak membayar nafkah anak seperti yang diperintahkan. Kedua, suami atau bekas suami tidak membayar nafkah idah, atau nafkah semasa bagi isteri dalam perkahwinan poligami. Ketiga, bekas suami membayar nafkah tetapi kurang daripada amaun dalam perintah.
Di Johor pula, salah satu kriteria untuk mendaftar aduan di BSK ialah tunggakan nafkah sekurang-kurangnya tiga bulan.
Pendahuluan Nafkah BSK Untuk Tempoh Enam Bulan
Sementara menunggu proses penguatkuasaan di mahkamah, BSK boleh mendahulukan wang nafkah kepada anda dan anak-anak jika anda layak, melalui Akaun Amanah BSK.
Berapa Jumlah Pendahuluan Nafkah Yang Anda Boleh Terima
Jumlahnya mengikut amaun nafkah dalam perintah mahkamah anda, dan dibayar untuk enam bulan sahaja, menurut BSK Jabatan Kehakiman Syariah Negeri Perlis.
Contohnya, perintah mahkamah menetapkan nafkah RM600 sebulan untuk dua orang anak. Jumlah pendahuluan yang anda terima sepanjang enam bulan ialah RM3,600 (RM600 x 6 bulan).
Cara Pendahuluan Nafkah Dibayar Balik
Menurut Mahkamah Syariah Negeri Melaka, wang pendahuluan ini akan dituntut semula daripada bekas suami atau bapa melalui prosiding penguatkuasaan dan pelaksanaan perintah di Mahkamah Syariah. Ia tidak dilepaskan begitu sahaja.
Sebelum memohon, tanya pegawai BSK bagaimana tunggakan yang berjaya dikutip nanti dibahagikan antara bayaran balik pendahuluan dan baki yang menjadi hak anda.
Kelulusan Pendahuluan Nafkah Tidak Automatik
Di Melaka, permohonan dibentangkan kepada Jawatankuasa Akaun Amanah, dan salah satu kriteria utama ialah kebarangkalian dana itu dapat dikutip semula daripada bekas suami atau bapa. Proses kelulusan lazimnya mengambil masa sekitar 14 hari.
5 Cara Utama Mahkamah Paksa Bekas Suami Bayar Nafkah
Undang-undang tatacara Mahkamah Syariah menyediakan beberapa kaedah untuk menguatkuasakan perintah nafkah. Jadual di bawah menerangkan lima kaedah utama yang digunakan oleh BSK. Pegawai BSK akan menentukan kaedah yang sesuai untuk kes anda.
| Kaedah | Apa Yang Berlaku |
| Saman Penghutang Penghakiman | Bekas suami dipanggil ke mahkamah untuk diperiksa kemampuannya melunaskan tunggakan, kemudian mahkamah boleh memerintahkan bayaran |
| Perintah Tahanan Pendapatan (Potongan Gaji) | Nafkah dipotong terus daripada gaji bekas suami oleh majikannya |
| Hiwalah | Pihak ketiga yang memegang wang bekas suami, seperti bank, boleh diperintah menyekat atau membayar wang itu kepada anda |
| Sita Dan Jual | Harta bekas suami disita dan dijual untuk menjelaskan tunggakan |
| Perintah Komital | Bekas suami boleh dipenjarakan kerana ingkar perintah mahkamah |
MAIS menyifatkan perintah komital sebagai jalan terakhir.
Bantuan Nafkah Rahmah Selangor 2026 Untuk Isteri Dan Anak
Pada 30 September 2026, Exco Pembangunan Wanita dan Kebajikan Masyarakat Selangor, Anfaal Saari, mengumumkan peruntukan RM100,000 untuk Program Bantuan Nafkah Rahmah Selangor 2026. Program ini dilaksanakan melalui BSK JAKESS.
RM2,000 Untuk Isteri, RM1,000 Untuk Setiap Anak
Menurut laporan Bernama, bantuan ini diberi sekali sahaja mengikut kadar berikut.
| Penerima | Jumlah Bantuan |
| Nafkah isteri | RM2,000 |
| Setiap anak | RM1,000 |
Jika perintah mahkamah anda meliputi nafkah tiga orang anak, jumlah bantuan untuk anak-anak ialah RM3,000 (RM1,000 x 3). Kadar RM2,000 dinyatakan bagi nafkah isteri. Semasa memohon, tanya pegawai BSK JAKESS sama ada kadar ini terpakai jika perintah anda hanya meliputi nafkah anak, dan sama ada bantuan ini akan dikutip semula daripada penghutang penghakiman seperti pendahuluan BSK.
Layak Jika Pendapatan Isi Rumah Bawah RM5,000 Dan Nafkah Tidak Dibayar
Anda mesti beragama Islam dan bermastautin di Selangor, dengan pendapatan isi rumah di bawah RM5,000 sebulan. Anda juga perlu memegang perintah nafkah Mahkamah Syariah yang masih berkuat kuasa tetapi tidak dibayar oleh penghutang penghakiman, iaitu pihak yang diperintahkan membayar nafkah, sama ada suami, bekas suami atau bapa kepada anak anda.
Selain itu, anda perlu memenuhi syarat Garis Panduan Penyaluran Pendahuluan dan Bantuan Nafkah BSK, JKSM.
Mohon Terus Di Pejabat BSK JAKESS, Shah Alam
Hadir ke pejabat JAKESS dan berjumpa dengan BSK untuk semakan kelayakan serta penyerahan borang. Tarikh tutup tidak dinyatakan dalam pengumuman pada 30 September 2026, tetapi peruntukannya hanya untuk sehingga 50 keluarga. Jadi, mohon awal dan bawa salinan perintah mahkamah anda.
Pejabat JAKESS terletak di Bangunan Mahkamah Syariah Sultan Idris Shah, Persiaran Masjid, Seksyen 5, 40000 Shah Alam. Anda boleh menghubungi JAKESS di talian 03-5519 1291 atau 03-5519 1294 sebelum hadir. Pejabat dibuka Isnin hingga Jumaat, dan ditutup pada hujung minggu serta cuti umum.
Kerajaan negeri menegaskan bantuan ini hanya pelepasan sementara dan tidak menggantikan tanggungjawab pihak yang wajib membayar nafkah. Anda masih boleh meneruskan tuntutan tunggakan melalui mahkamah.
Bantuan Guaman Syarie Percuma Untuk Penduduk Selangor
Jika anda memerlukan peguam syarie untuk menuntut tunggakan nafkah atau mengubah perintah nafkah anak, Majlis Agama Islam Selangor (MAIS) menyediakan bantuan guaman syarie percuma bagi kes mal di Mahkamah Syariah Selangor. Kes nafkah anak termasuk dalam kategori khusus, iaitu pengawalseliaan dan pelaksanaan perintah nafkah anak.
Anda layak memohon jika anda warganegara Malaysia, bermastautin di Selangor dan berpendapatan kasar tidak melebihi RM3,000 sebulan. Setiap kes juga akan dinilai melalui temu duga.
Borang permohonan boleh didapati di laman web MAIS atau secara bersemuka di kaunter Bahagian Undang-Undang Syariah MAIS, Tingkat 6, Menara Selatan, Bangunan Sultan Idris Shah, Seksyen 5, Shah Alam. Anda juga boleh menghubungi MAIS di talian 03-5514 3643 sebelum hadir.
Jika anda tinggal di negeri lain, hubungi Jabatan Bantuan Guaman (JBG) atau majlis agama Islam negeri anda.
Susun Bajet Bulanan Tanpa Bergantung Pada Bayaran Nafkah
Pendahuluan BSK hanya meliputi enam bulan, dan Bantuan Nafkah Rahmah dibayar sekali sahaja. Menggunakan contoh nafkah RM600 sebulan untuk dua orang anak, pendahuluan BSK berjumlah RM3,600. Jika anda di Selangor dan layak menerima Bantuan Nafkah Rahmah, anda akan menerima RM2,000 lagi untuk dua orang anak. Jika digabungkan, kedua-dua bantuan ini bersamaan kira-kira sembilan bulan nafkah.
Menurut JKSM, Mahkamah Khas Nafkah kini menyelesaikan kes dalam tempoh enam bulan, berbanding 14 bulan sebelum ini. Namun, tempoh sebenar bergantung pada kehadiran pihak-pihak di mahkamah, dan perbelanjaan anak tetap berjalan setiap bulan.
Oleh itu, kami cadangkan anda menyusun bajet bulanan tanpa bergantung pada bayaran nafkah, contohnya dengan kaedah bajet 50/30/20. Jika keperluan asas melebihi separuh pendapatan anda, kaedah ini boleh disesuaikan kepada 60/20/20 atau 70/20/10. Mulakan juga dana kecemasan, walaupun dengan jumlah kecil.
Apabila tunggakan berjaya dikutip, sebahagiannya akan digunakan untuk membayar balik pendahuluan BSK jika anda menerimanya. Gunakan baki yang menjadi hak anda untuk simpanan atau keperluan besar anak seperti yuran sekolah.
Simpan Rekod Setiap Bayaran Nafkah
Simpan rekod setiap bayaran nafkah yang anda terima supaya BSK dan mahkamah mudah mengira jumlah tunggakan anda.
Simpan penyata bank, resit atau tangkapan skrin (screenshot) pindahan wang. Catat juga bulan yang tidak dibayar atau dibayar kurang. Apabila anda berjumpa dengan pegawai BSK untuk membuat aduan, bawa rekod ini bersama dokumen yang diperlukan, iaitu salinan perintah nafkah atau mutaah, salinan sijil cerai (jika berkenaan), kad pengenalan anda, dan salinan MyKid atau sijil kelahiran anak.
Syarat dan prosedur mungkin berbeza antara negeri. Semak terus dengan BSK di Jabatan Kehakiman Syariah negeri anda sebelum memohon.
Artikel ini memberikan maklumat umum dan bukan nasihat guaman. Untuk keadaan khusus anda, dapatkan nasihat daripada pegawai BSK atau peguam syarie.
Mahukan lebih banyak perkongsian dan tip kewangan? Ikuti saluran WhatsApp rasmi kami.
Seorang yang gemar menulis dan berkongsi idea. Minat terhadap perjalanan dan pengalaman baharu, serta menghargai keindahan dunia dari pelbagai perspektif. Sentiasa mencari inspirasi dalam perkara-perkara kecil di sekeliling.
