Bayaran pinjaman yang selama ini dalam keadaan terkawal, tetapi boleh menjadi beban secara tiba-tiba apabila keadaan berubah. Bil perubatan yang tidak dijangka, pendapatan yang semakin berkurangan, atau perbelanjaan mengejut boleh mengganggu aliran kewangan bulanan. Dalam situasi sebegini, ramai yang tidak sedar bahawa jika anda hanya menunggu dan tidak bertindak, ia akan memburukkan lagi keadaan. Setiap masa yang berlalu akan menambahkan caj lewat bayar, faedah tetap terkumpul, dan rekod kredit boleh terjejas.
Sebenarnya, kebanyakan bank di Malaysia terbuka untuk berbincang, terutamanya jika anda menghubungi mereka lebih awal.
Hubungi Bank Anda Dengan Lebih Awal
Menghadapi masalah kewangan bukanlah sesuatu yang perlu dipendam atau ditanggung sendirian. Sebaik sahaja anda menyedarinya, terus hubungi bank anda. Semakin awal anda bertindak, semakin banyak pilihan yang ada.
Ketika menghubungi bank, anda tidak perlu berkongsi terlalu banyak butiran. Cukup sekadar terangkan apa yang berubah, berapa lama anda jangkakan keadaan ini akan berlanjutan, dan anggaran kasar jumlah yang mampu dibayar setiap bulan. Maklumat ringkas ini sudah memadai untuk memulakan perbincangan yang produktif.
Bagi pihak bank, kes seperti ini bukanlah sesuatu yang luar biasa. Mereka mempunyai pasukan yang mengendalikan situasi sebegini secara harian, jadi anda tidak perlu segan untuk menghubungi mereka.
Pilihan Yang Mungkin Ditawarkan
Tidak semua pilihan sesuai untuk semua jenis pinjaman. Kelulusan bergantung kepada jenis pinjaman, bank yang terlibat, dan rekod pembayaran anda sebelum ini. Secara umumnya, berikut adalah antara pilihan yang biasa dibincangkan:
Lanjutan tempoh pinjaman. Bank boleh melanjutkan tempoh pinjaman supaya bayaran bulanan menjadi lebih rendah. Anda akan membayar lebih banyak faedah secara keseluruhan, tetapi tekanan bulanan akan berkurangan dan kewangan lebih mudah diurus.
Bayar faedah sahaja buat sementara waktu. Untuk pinjaman rumah atau kereta, sesetengah bank membenarkan peminjam membayar bahagian faedah sahaja bagi tempoh yang singkat. Ini mengelakkan akaun daripada dianggap tertunggak sambil memberi anda ruang untuk memulihkan kewangan. Setelah tempoh itu tamat, bayaran penuh disambung semula dan tempoh pinjaman biasanya akan dilanjutkan sedikit.
Moratorium atau payment holiday. Dalam kes tertentu, bank boleh menangguhkan pembayaran secara penuh bagi tempoh yang pendek. Faedah tetap terkumpul sepanjang tempoh penangguhan, jadi pinjaman akan menjadi lebih mahal secara keseluruhan. Pilihan ini lebih kerap ditawarkan semasa krisis besar seperti pandemik COVID-19, bukan untuk kes masalah individu. Sekiranya rekod pembayaran anda baik dan sebab kesukaran anda jelas serta bersifat sementara, tidak salah untuk bertanya.
Penyatuan hutang (debt consolidation). Sekiranya anda mempunyai beberapa hutang pada masa yang sama, penyatuan hutang boleh membantu. Semua hutang digabungkan menjadi satu pinjaman dengan satu bayaran bulanan, supaya anda tidak perlu menguruskan pelbagai bayaran pada tarikh yang berbeza. Jika dilakukan secara betul, ia turut boleh mengurangkan jumlah faedah secara keseluruhan. Kami mempunyai panduan yang lebih lengkap mengenai penyatuan hutang serta kalkulator penyatuan hutang untuk rujukan anda
Apa Yang Berlaku Jika Anda Tidak Menghubungi Bank
Apabila bayaran tertunggak tanpa sebarang komunikasi, keadaan biasanya akan menjadi lebih teruk secara berperingkat.
Pada mulanya, bank akan menghubungi anda melalui SMS, e-mel, dan panggilan telefon. Caj lewat bayar mungkin turut dikenakan bergantung kepada terma perjanjian yang telah ditandatangani. Selepas beberapa bulan tanpa pembayaran, akaun akan dilaporkan ke sistem CCRIS Bank Negara Malaysia sebagai pembayar lewat. Rekod ini boleh menjejaskan keupayaan anda untuk mendapatkan kemudahan kredit baharu pada masa hadapan, termasuk pinjaman kereta, pinjaman rumah, atau kad kredit.
Jika keadaan berterusan, bank boleh mengambil tindakan undang-undang. Untuk pinjaman yang bercagar seperti pinjaman kereta atau rumah, ini boleh membawa kepada pemilikan semula aset. Untuk pinjaman yang tidak bercagar pula, bank boleh memfailkan saman mahkamah atau menyerahkan akaun kepada agensi kutipan hutang.
Dalam kes yang lebih teruk, iaitu hutang yang melebihi RM100,000 dan tidak diselesaikan dalam tempoh yang lama, prosiding kebankrapan mungkin berlaku. Ini merupakan langkah yang paling terakhir dan hanya berlaku selepas semua pilihan lain gagal. Perlu difahami bahawa anda tidak boleh ditangkap semata-mata kerana berhutang. Tetapi mengabaikan saman mahkamah adalah perkara yang berbeza dan boleh membawa akibat yang lebih serius.
Masih Boleh Selesaikan Ke Jika Sudah Ada Tunggakan?
Jika anda sudah terlepas beberapa pembayaran, ketahuilah bahawa keadaan ini masih boleh diperbaiki. Hubungi bank dan bincangkan situasi anda secara terus terang. Bank secara umumnya lebih suka mencapai pelan pembayaran yang boleh dilaksanakan berbanding meneruskan proses undang-undang yang panjang.
Sebelum menghubungi bank, fikirkan terlebih dahulu jumlah yang anda mampu bayar sekarang, walaupun jumlahnya lebih kecil daripada bayaran asal. Cadangkan jumlah dan tempoh masa yang spesifik kerana ini lebih mudah diterima berbanding sekadar meminta bantuan tanpa sebarang hala tuju.
Sekiranya persetujuan dicapai, minta terma yang dikemaskini dalam bentuk bertulis sebelum menandatangani apa-apa. Bayaran yang kecil tetapi konsisten jauh lebih baik daripada pelan yang besar tetapi tidak mampu dikekalkan.
Penstrukturan Semula Atau Penyelesaian Hutang
Dua istilah ini sering mengelirukan, namun ia merujuk kepada perkara yang berbeza.
Penstrukturan semula bermakna cara pembayaran diubah suai, contohnya dengan melanjutkan tempoh pinjaman atau mengurangkan bayaran bulanan. Jumlah hutang yang asal masih perlu diselesaikan secara penuh, hanya caranya sahaja yang berbeza.
Penyelesaian hutang (debt settlement) pula bermaksud anda berunding untuk membayar kurang daripada jumlah yang sebenar secara sekaligus. Bank biasanya hanya mempertimbangkan pilihan ini apabila akaun sudah berada dalam tunggakan yang serius. Ia memang boleh membantu menutup hutang dengan lebih cepat, tetapi rekod penyelesaian ini akan kekal dalam laporan kredit anda dan boleh menyukarkan permohonan kredit baharu buat beberapa tahun ke hadapan. Jadikan ini sebagai pilihan terakhir sahaja.
Pihak Yang Boleh Membantu
Anda tidak perlu menguruskan semua ini secara bersendirian. Ada pihak yang sedia membantu, dan perkhidmatan mereka adalah percuma.
AKPK (Agensi Kaunseling dan Pengurusan Kredit) yang beroperasi di bawah Bank Negara Malaysia menyediakan perkhidmatan kaunseling kewangan secara percuma. Mereka boleh membantu anda memahami situasi kewangan semasa, menyusun pelan pembayaran semula yang realistik, dan dalam sesetengah kes, berurusan secara langsung dengan pihak pemiutang bagi pihak anda.
Sekiranya anda sudah menerima notis mahkamah atau surat daripada peguam pemiutang, Jabatan Bantuan Guaman boleh membantu. Perkhidmatan nasihat undang-undang mereka adalah percuma untuk rakyat Malaysia, merangkumi pengantaraan bagi kes-kes tertentu seperti perjanjian sewa beli, pemberi pinjaman berlesen, dan tuntutan pengguna. Bagi pemohon yang memenuhi syarat kelayakan pendapatan, perwakilan mahkamah juga boleh disediakan.
Langkah Seterusnya
Apabila kewangan mula stabil semula, luangkan masa untuk memikirkan cara mengelak daripada situasi yang sama berulang. Simpanan kecemasan sebesar RM500 hingga RM1,000 sudah mencukupi untuk menampung perbelanjaan yang tidak dijangka seperti bil perubatan atau kos membaiki kenderaan, tanpa perlu mengganggu bayaran pinjaman bulanan.
Dari segi perlindungan jangka panjang, insurans kesihatan atau penyakit kritikal boleh menghalang satu kejadian yang buruk daripada menjadi beban kewangan yang berpanjangan. Merancang lebih awal, walaupun bermula dengan langkah yang kecil, sudah cukup untuk membuat perbezaan yang besar.
Mahukan tips kewangan terus ke telefon anda? Sertai Saluran WhatsApp kami.
Seorang penulis yang teruja ubah topik kewangan yang nampak susah, jadi senang nak faham! Pernah jadi content marketer sebelum ni, Farah berjaya naikkan pengikut TikTok sebanyak 98% dalam masa setahun. Kalau ada masa free, memang akan habiskan masa edit video atau cuba cari alasan nak keluar jalan-jalan.
