Apabila sistem perbankan Malaysia mempunyai lebihan tunai (surplus liquidity) melebihi RM69 bilion, Bank Negara Malaysia (BNM) perlu bertindak untuk memastikan wang yang berlebihan ini tidak mengganggu kestabilan kadar faedah jangka pendek.
Itulah yang berlaku pada semalam (6 April 2026) dan cara BNM menanganinya mencerminkan bagaimana dasar monetari negara kita beroperasi setiap hari.
Apakah Maksud “Lebihan Tunai” Dalam Sistem Perbankan?
Dalam sistem perbankan, ia merujuk kepada jumlah wang tunai yang ada dalam sistem pada sesuatu masa. Apabila wang beredar terlalu banyak, bank-bank komersial akan mula meminjamkan antara satu sama lain pada kadar yang lebih rendah dan ini boleh menyebabkan kadar faedah jangka pendek jatuh di luar sasaran yang BNM tetapkan.
Pada 6 April, lebihan kecairan dalam sistem perbankan konvensional dianggarkan pada RM41.57 bilion, manakala dana Islam pula mencatat RM27.46 bilion menjadikan jumlah keseluruhan lebih RM69 bilion.
Bagi memastikankadar faedah kekal stabil, BNM perlu “menyerap” kembali wang yang berlebihan ini daripada sistem.
Cara BNM Menyerap Lebihan Wang: Reverse Repo dan Instrumen Lain
Alat utama yang BNM gunakan ialah operasi reverse repo (repurchase agreement terbalik). Dalam operasi ini, BNM akan menjual sekuriti kepada bank-bank komersial dan bersetuju untuk membelinya semula pada tarikh tertentu pada harga yang lebih tinggi. Secara ringkasnya, bank akan meminjamkan wang kepada BNM buat sementara waktu, dan BNM membayar faedah ke atasnya.
Pada 6 April, BNM menjalankan tiga tender reverse repo konvensional:
- RM2.0 bilion untuk tempoh 7 hari
- RM600 juta untuk tempoh 30 hari
- RM900 juta untuk tempoh 91 hari
Selain reverse repo, BNM turut menawarkan beberapa instrumen lain, termasuk perjanjian jual-dan-beli semula (sell-and-buyback agreements) serta kemudahan Murabahah komoditi bercagarkan (collateralised commodity Murabahah). Instrumen ini diwujudkan khusus untuk memenuhi keperluan institusi kewangan Islam yang tidak boleh terlibat dalam urusan yang melibatkan faedah secara konvensional. Kedua-dua jenis instrumen ini ditawarkan dengan tempoh matang satu minggu, satu bulan, dan tiga bulan.
Tender Overnight: Tugas Harian Yang Berskala Besar
Selain tender jangka pendek tadi, BNM juga menjalankan tender semalaman (overnight tender) setiap hari pada waktu petang. Pada 6 April, BNM menjalankan:
- Tender overnight konvensional bernilai sehingga RM45.1 bilion
- Tender overnight Murabahah bernilai RM27.5 bilion
Ia merupakan operasi harian yang berlaku di sebalik tabir tanpa pengguna sedar, tetapi ia memainkan peranan penting dalam memastikan kadar faedah jangka pendek tidak “terpesong” jauh dari Kadar Dasar Semalaman (OPR) yang ditetapkan BNM.
Kenapa Perkara Ini Penting Bagi Pinjaman Anda?
OPR kini berada pada 2.75% dikekalkan oleh Jawatankuasa Dasar Monetari (MPC) BNM dalam mesyuaratnya pada Mac 2026. Keputusan ini selaras dengan penilaian bahawa ekonomi Malaysia kekal kukuh, dengan inflasi yang masih terkawal.
Operasi penyerapan kecairan seperti yang dijalankan ini bertujuan memastikan kadar faedah jangka pendek kekal dalam lingkungan OPR. Apabila BNM berjaya mengawal kecairan, kadar pinjaman antara bank (interbank rate) akan kekal stabil dan ini secara langsung memberi kesan kepada kadar faedah pinjaman dan deposit anda.
Secara ringkas, jika BNM gagal menyerap lebihan kecairan, bank-bank mungkin akan mula meminjamkan antara satu sama lain pada kadar yang terlalu rendah yang boleh mengakibatkan kadar deposit turun walaupun OPR tidak berubah.
Apa Yang Perlu Anda Tahu Sebagai Pengguna
Operasi pasaran wang harian BNM tidak memerlukan anda berbuat apa-apa secara langsung. Namun, memahami mekanisme ini membantu anda membuat keputusan kewangan yang lebih bijak:
- Kadar deposit bergantung bukan sahaja pada OPR, tetapi juga pada tahap kecairan dalam sistem. Lebihan kecairan yang berterusan boleh menekan kadar deposit ke bawah walaupun OPR tidak berubah.
- Kadar pinjaman seperti pinjaman perumahan kadar boleh ubah (variable rate) dikira berdasarkan Kadar Asas (Base Rate) yang bergerak selari dengan OPR. Selagi OPR kekal 2.75%, kadar pinjaman semasa anda dijangka tidak berubah.
- Produk simpanan jangka pendek seperti akaun simpanan berfaedah tinggi atau deposit tetap mungkin menawarkan kadar yang berbeza-beza bergantung pada keadaan kecairan semasa, bukan semata-mata berdasarkan OPR sahaja.
Untuk mendapatkan kadar deposit dan pinjaman terbaik, bandingkan produk terkini di RinggitPlus sebelum membuat keputusan.
Ikuti saluran WhatsApp rasmi kami untuk tip kewangan dan kemas kini terkini.
Seorang yang gemar menulis dan berkongsi idea. Minat terhadap perjalanan dan pengalaman baharu, serta menghargai keindahan dunia dari pelbagai perspektif. Sentiasa mencari inspirasi dalam perkara-perkara kecil di sekeliling.
